« شهادت » به معناى كشته شدن در راه خدا ، پيمان بستن و وفاى به عهدى است كه مؤمنان با خداى خود بسته‌اند تا اين جانِ امانتى را در راه خدا و اعتلاى كلمهء توحيد و معنويّت و فضيلت ، فدا كنند . « شهيد » شاهد حاضرى است كه به دنبال تعالى و اوج است . او زندگى دنيايى خود را در نهايت هوشيارى و آزادى ، به دفاع از ارزش‌هاى عالى و حيات انسانى آدميان رها كرده است و براى وفاى به عهد به ميدان شهادت شتافته است و در راه مبارزه با ابزار دشمن ، جانش را به خداى خويش سپرده است . امام سجاد عليه السلام با ستايش و سپاس‌گزارى از نعمت‌هاى خداوند ، توفيق دستيابى به نعمت شهادت و انجام دادن پيمانى كه با خداى خويش داشت به ويژه پس از حادثهء عاشورا ، در زمرهء شهيدان بودن را از خداوند طلب كرد تا در پرتو ستايش‌ها و سپاس‌گزارىها و در راه عزّت و سربلندى در گروه شهيدان سربلند به حضور خداوند راه يابد . پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله مىفرمايد : ما مِنْ نَفْسٍ تَمُوْتُ لَها عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ يَسُرُّها أنْ تَرْجَعَ الى الدُّنيا وَ أَنَّ لَها الدُّنْيا وَما فيها الّا الشَّهيدُ فَإنَّهُ يَتَمَنَّى أَنْ يَرْجِعَ الَى الدُّنْيا فَيُقْتَلُ مَرَّةً أُخْرى ، لِما يَرَى مِنْ فَضْلِ الشَّهادَةِ . « 1 » هيچ كس نميرد مگر نزد خداوند از خيرى برخوردار باشد كه خشنود است به اين كه دوست دارد به دنيا برگردد . گرچه دنيا و هر چه در اوست ؛ از آنِ او باشد مگر شهيد كه بر اثر مشاهدهء فضيلت شهادت ، آرزو مىكند به دنيا برگردد تا يك بار ديگر شهيد شود . امام حسين عليه السلام در اين زمينه مىفرمايد :

--> ( 1 ) - كنز العمال : 4 / 290 ، حديث 10542 ؛ تفسير الثعلبى : 3 / 201 ؛ تفسير ابن كثير : 1 / 435 .